Smak jest jednym z podstawowych zmysłów człowieka. Pełni dość istotną rolę, gdyż pomaga analizować skład potraw, a także jesteśmy w stanie wyczuć nieświeże i szkodliwe produkty. Dzięki niemu mamy również przyjemność i możliwość delektować się potrawami. Za odbieranie bodźców smakowych odpowiedzialne są kubki smakowe, a dokładniej znajdujące się w nich komórki. Każdy kubek smakowy posiada od 50 do 100 komórek, które zostają pobudzone poprzez substancje rozpuszczone w śluzie pokrywającym błonę śluzową w pobliżu kubków smakowych. Kiedyś uważano, że na języku istnieje mapa smaków, która określa strefy odpowiedzialne za rozróżnianie poszczególnych smaków. Jednak okazało się, że było to błędne tłumaczenie tekstu z 1901 roku napisanego przez D.P. Haniga. W 1974 roku tekst dokładną analizę, po której ostatecznie wiadomo juz, że mapa smaków nie istnieje i chodziło o pewne różnice w reakcji na smaki, natomiast receptory odpowiedzialne za różne smaki rozmieszczone są na całym języku. Zmysł smaku daję ogromne możliwości w odróżnianiu od siebie różnych pokarmów. Wyróżnia się cztery główne smaki jakie rozpoznaje człowiek: słodki, gorzki, kwaśny i słony. Istnieje jeszcze piąty smak o nazwie umami. Został on odkryty przez chemika Kikunae Ikeda w 1908 roku. Po wielu badaniach i rozważaniach trwających prawie cały wiek w 2000 roku oficjalnie dołączył do pozostałych smaków. Umami inaczej  '' pyszny '' lub '' wyśmienity '' określany jest jako smak głęboki, intensywny i tzw. mięsisty. Odpowiada on za wykrywanie kwasu glutaminowego występującego naturalnie w wielu produktach np. w mięsie, wodorostach, mleku, soji oraz w potrawach sfermentowanych.

 IMGP1723 kopia

    Rola tłuszczu:

Tłuszcz jest niezbędny do utrzymania prawidłowych procesów życiowych. Poprawia przyswajalność witamin A, D, E i K jak również innych substancji odżywczych. Ponadto jest najlepszym nośnikiem smaku ponieważ wydobywa i podkreśla smak wielu potrawom. Świetnym przykładem jest oliwa z oliwek, która napewno obecna jest w każdej kuchni osób dbających o zdrową dietę. Zawiera około 72 % kwasu oleinowego. Jest to tłuszcz jednonienasycony, który chroni organizm przed chorobami układu krążenia. Oprócz tego zawiera silne przeciwutleniacze i polifenole hamujące rozwój nowotworów. Pozytywnie wpływa też na wygląd skóry i włosów gdyż opóźnia procesy stażenia. Wysokiej jakości oliwa z oliwek extra virgin ma charakterystyczny lekko goryczkowaty smak. Należy ją stosować na surowo np. jako dodatek do sałatek. Wszyscy powinniśmy codziennie spożywać porcję warzyw najlepiej właśnie w formie sałatki. Kombinacji jest nieskończenie wiele, ale aby były pełnowartościowe i smaczne

powinny składać się z:

 - warzyw różnokolorowych: surowe sałaty-lodowa, rzymska, masłowa, kapusty-pekińska,SMAKI1 kopia

   biała, czerwona, roszponka, rukola, szpinak, awokado, pomidor, ogórek, rzodkiewka, cebula,

   szczypiorek, seler naciowy, grillowane: cukinia, bakłażan, papryka, gotowane: brokuł,

   kalafior, burak.

 - tzw "wsad": kurczak grillowany, indyk, polędwiczka wieprzowa, jaja na twardo, sery (feta,

   kozi, owczy, żółty, pleśniowy), ryby (np. łosoś, tuńczyk), owoce morza (np krewetki) itp

 - orzechy(np włoskie, pini) lub nasiona (dynia, słonecznik) najlepiej prażone

 - niektóre świeże owoce - pestki granatu, gruszka, brzoskwinia, ananas, suszone owoce (żurawina, rodzynki, miechunka)

 - SOS - który nada i podkreśli smak sałatki. Sprawi, że warzywa przestaną być nudne i mdłe czy nawet obrzydliwe.

     Sos czy dressing, musi pobudzić nasze kubki smakowe, dlatego powinien zawierać

   obowiązkowo produkty, które są:

 - słone (sól himalajska, sos sojowy...)

 - kwaśne (ocet winny, jabłkowy, balsamiczny, sok z cytryny)

 - pikantne (pieprz, ostra papryka, musztarda)

    oraz opcjonalnie

 - słodkie (miód, syrop klonowy, szczypta cukru)

 - gorzki (większość ziół, musztarda)

  Bazą tych dressingów jest właśnie dobrej jakości oliwa z oliwek tłoczona na zimno lub olej. Tłuszcz, idealnie łączy ze sobą wszystkie składniki,

     ponadto podnosi walory smakowe sałatek i wartości odżywcze.

   Sos musi być obowiązkowo w każdej sałatce, a dobry dresing radykalnie zmienia i podkreśla smak. Oto kilka propozycji popularnych sosów:

 

      Podstawowy sos winegret:                                                               Sos winegret włoski z octem balsamicznym:

      1/2 szklanki oliwy z oliwek                                                                        8 łyżek oliwy z oliwek

      3 łyżki soku z cytryny                                                                                1 łyżka octu balsamicznego

      1/2 łyżki musztardy                                                                                  1 łyżka octu winnego

      2 łyżki ziół prowansalskich                                                                        1 łyżka musztardy (Dijon)

      sól, pieprz do smaku                                                                                 1 łyżka miodu

                                                                                             2 łyżki ziół prowansalskich

        Sos cezar:                                                                        sól, pieprz do smaku

       5 łyżek majonezu     

       1 łyżka soku z cytryny lub octu jabłkowego

       1 łyżka musztardy

        30g startego parmezanu                                                                          Sos 1000 Wysp:

        1 ząbek czosnku                                                                                    1/2 szklanki jogurtu naturalnego

         sól, pieprz                                                                                           1/2 łyżki ketchupu

                                                                                                                   1/2 łyżki majonezu

                                                                                                                   1 łyżka soku z cytryny

                                                                                                                   sól, pieprz

     Sos miodowo - musztardowy:

      3 łyżki musztardy łagodnej

      3 łyżki oliwy z oliwekSmaki2 kopia

      2 łyżki miodu

      1/2 łyżki octu balsamicznego

 

        Majonez:

      4 surowe żółtka jaja

      250ml oleju lnianego

      kilka kropel soku z cytryny

      sól, pieprz, cukier do smaku

 

        Sos jogurtowo-ziołowy:

      150g jogurtu naturalnego

      1 łyżka soku z cytryny

      2 łyżki oliwy z oliwek

      1/2 łyżki tymianku

      1/2 łyżki bazylii

      1/2 łyżki oregano

      sól, pieprz do smaku

 

 

 

 

 

e-superfood.pl zdrowa żywność